Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005
2027-06-20 05:00:00

Reklama:

Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005 Główny Urząd Statystyczny przedstawił dane dotyczące aktywności ekonomicznej ludności Polski w pierwszym kwartale 2005 r. W badanym okresie współczynnik aktywności zawodowej wyniósł 54,3% (dla porównania w IV kwartale 2004 r. wskaźnik ten wynosił 54,9%), a wskaźnik zatrudnienia ukształtował się na poziomie 44,1% (45,1% w IV kw. 2004 r.). Liczba osób pracujących wyniosła 13.767 tys. osób, natomiast bez pracy pozostawało 3.199 tys. osób. 1. AKTYWNOŚĆ EKONOMICZNA LUDNOŚCI W WIEKU 15 LAT I WIĘCEJ W I kwartale 2005 r. zbiorowość aktywnych zawodowo liczyła blisko 17,0 mln osób, a biernych zawodowo – 14,3 mln osób. W porównaniu z analogicznym okresem poprzedniego roku liczba osób aktywnych zawodowo nie zmieniła się (mniej o 8 tys. osób), zwiększyła się natomiast liczba osób biernych zawodowo (o 192 tys., tj. o 1,4%). Wśród aktywnych zawodowo wzrosła liczba osób pracujących, zmniejszyła się zaś liczba bezrobotnych. W porównaniu z I kwartałem 2004 r. liczba pracujących wzrosła o 302 tys. osób (o 2,2%), przed wszystkim wśród osób mieszkających w miastach – o 209 tys., tj. o 2,5% (na wsi – o 15 tys., tj. o 1,8% osób). Liczba pracujących mężczyzn wzrosła w tym okresie o 287 tys. (o 3,9%), a kobiet - o 15 tys. (o 0,2%). W stosunku do I kwartału 2004 r. liczba bezrobotnych była niższa o 310 tys. osób (o 8,8%; w miastach o 8,7%, na wsi o 9,0%). Bardziej zmniejszyła się liczba bezrobotnych mężczyzn (o 193 tys. osób, tj. o 10,4%) niż kobiet (o 116 tys. osób, tj. o 7,0%). Wzrost liczby osób biernych zawodowo odnotowano przede wszystkim wśród mieszkańców wsi (o126 tys., tj. o 2,5%). Zwiększenie liczby biernych zawodowo wystąpiło zwłaszcza w populacji kobiet (wzrost o 84 tys. osób, tj. o 2,7%; w miastach o 2,0%, na wsi o 2,7%). W porównaniu z IV kwartałem 2004 r. liczba osób aktywnych zawodowo zmniejszyła się o 173 tys., tj. o 1,0%, a liczba osób biernych zawodowo wzrosła o 215 tys. (tj. o 1,5%). Zmniejszyła się liczba pracujących – o 291 tys. osób, tj. o 2,1%, zwłaszcza wśród mieszkańców wsi (o 4,0%; w miastach o 0,8%), wzrosła zaś populacja bezrobotnych (o 118 tys. osób, tj. o 3,8%). Opisane powyżej zmiany spowodowały spadek wskaźnika obciążenia pracujących osobami niepracującymi. W I kwartale 2005 r. na 1000 osób pracujących przypadało 1269 osób niepracujących (w miastach - 1304, na wsi – 1214, w odniesieniu do mężczyzn – 949, a do kobiet - 1667). W stosunku do I kwartału 2004 r. jest to zmniejszenie wskaźnika o 37 osób (spadek o 63 osób w populacji mężczyzn, a wzrost o 8 osób w populacji kobiet), zaś w stosunku do IV kwartału – wzrost o 50 (o 35 wśród mężczyzn, a o 72 – wśród kobiet). W I kwartale 2005 r. ludność aktywna zawodowo stanowiła 54,3% ogółu ludności w wieku 15 lat i więcej (53,9% w miastach i 55,0% na wsi). Wyraźnie wyższy wskaźnik aktywności zawodowej dotyczy mężczyzn niż kobiet – w I kwartale 2005 r. 62,5% wobec 46,9%. Współczynnik aktywności zawodowej obniżył się: w porównaniu do analogicznego okresu 2004 r. o 0,4 pkt (w populacji mężczyzn wzrost o 0,3 pkt, a w populacji kobiet – spadek o 0,9 pkt), a w porównaniu do poprzedniego kwartału – o 0,6 pkt (spadek wśród mężczyzn o 0,2 pkt, a wśród kobiet – o 1,0 pkt). Zmniejszyła się przede wszystkim aktywność zawodowa mieszkańców wsi, i to zarówno związanych z użytkowanym indywidualnym gospodarstwem rolnym, jak i ludności bezrolnej. W porównaniu z I kwartałem 2004 r. był to spadek o 0,7 pkt (odpowiednio o 0,5 pkt i o 0,9 pkt), a w porównaniu z IV kwartałem – o 1,3 pkt (wśród użytkujących gospodarstwo rolne – zmniejszenie o 3,0 pkt, a wśród bezrolnych – wzrost o 0,8 pkt). W I kwartale 2005 r. pracowało 13767 tys. osób (o 302 tys., tj. o 2,2% więcej przed rokiem). Spośród pracujących 38,2%, tj. 5263 tys. osób mieszkało na wsi (o 93 tys., tj. o 1,8% więcej niż przed rokiem). Liczba pracujących mieszkających w miastach wyniosła 8504 tys. osób (o 209 tys. osób, tj. o 2,5% więcej niż przed rokiem). W porównaniu z I kwartałem 2004 r. praktycznie zwiększyła się tylko liczba pracujących mężczyzn – o 287 tys., tj. o 3,9% (w miastach o 184 tys., tj. o 4,2%, a na wsi o 103 tys., tj. o 3,5%). W stosunku do IV kwartału 2004 r. o 291 tys., tj. o 2,1% zmniejszyła się liczba pracujących osób (w miastach o 0,8%, a na wsi o 4,0%). Spadek liczby pracujących odnotowano zarówno w populacji mężczyzn (o 130 tys. osób, tj. o 1,7%; wśród mieszkających na wsi - o 3,2%, a w miastach – o 0,6%), jak i w populacji kobiet (o 161 tys. osób, tj. o 2,6%; na wsi o 5,1%, a w miastach o 1,1%). W I kwartale 2005 r. pracujący stanowili 44,1% ogółu ludności w wieku 15 lat i więcej. W porównaniu z I kwartałem 2004 r. ogólny wskaźnik zatrudnienia (udział ludności pracującej w ogólnej liczbie ludności w wieku 15 lat i więcej) wzrósł o 0,7 pkt (wśród mieszkańców miast wzrost o 0,9 pkt, wsi – o 0,4 pkt). Wzrost ten wystąpił tylko w populacji mężczyzn (w miastach o 1,8 pkt, na wsi – o 1,3 pkt), bowiem w populacji kobiet wskaźnik zatrudnienia praktycznie nie zmienił się (wśród kobiet mieszkających w miastach wzrost o 0,1 pkt, na wsi – spadek o 0,5 pkt). W stosunku do IV kwartału 2004 r. wskaźnik zatrudnienia zmniejszył się o 1,0 pkt (w miastach o 0,4 pkt, na wsi o 2,0 pkt), zarówno w populacji mężczyzn (o 0,9 pkt), jak i kobiet (o 1,0 pkt). Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005 2.1. Pracujący według cech zawodowych W I kwartale 2005 r. w charakterze pracowników najemnych pracowało 10283 tys. osób, tj. 74,7% ogółu pracujących (w stosunku do I kwartału 2004 r. więcej o 302 tys. osób, tj. o 2,2%: wśród mieszkających w miastach o 2,5%, na wsi – o 1,8%). W sektorze prywatnym pracowało 43,8% pracowników najemnych (wzrost o 1,7 pkt). Własną działalność gospodarczą (np. właściciele/dzierżawcy gospodarstw/działek rolnych, przedsiębiorstw/zakładów produkcyjnych/usługowych, wykonujący tzw. „wolne zawody”) w I kwartale 2005 r. prowadziło 2789 tys. osób (20,3% pracujących ogółem). Większość osób pracowała na własny rachunek (nie zatrudniała pracowników). Pracodawcą było 528 tys. osób, tj. 4,0% pracujących ogółem, a 18,9% spośród prowadzących działalność gospodarczą. Ponad 2-krotnie częściej pracodawcami byli mężczyźni niż kobiety, blisko ž pracodawców mieszkało na terenie miast. W porównaniu z I kwartałem 2004 r. wprawdzie zmniejszyła się liczba pracodawców w populacji mężczyzn (o 12 tys., tj. o 3,2% osób), ale zwiększyła się liczba kobiet-pracodawców (o 14 tys., tj. o 9,2%). W populacji mężczyzn za to wzrosła liczba osób pracujących na własny rachunek – o 36 tys., tj. o 2,5% (wśród kobiet spadek o 63 tys. osób, tj. o 7,4%). W charakterze pomagających członków rodzin pracowało w I kwartale 2005 r. 695 tys. osób (5,0% ogółu pracujących), większość z nich mieszkała na wsi (608 tys., tj. 4,4%). Wśród nich przeważały kobiety (353 tys. wobec 255 tys. mężczyzn). W stosunku do I kwartału 2004 r. liczba pomagających członków rodzin uległa niewielkim zmianom – zwiększyła się o 30 tys. osób, tj. o 4,5% (w miastach o 2,4%, na wsi - o 4,6%, wśród mężczyzn – o 8,6%, a wśród kobiet – o 1,5%). Wśród pracowników najemnych rośnie odsetek osób posiadających umowę o pracę na czas określony – w I kwartale 2004 r. – 20,3% osób, w IV kwartale – 24,0%, a w I kwartale 2005 r. – 24,1% (25,2% spośród mężczyzn i 22,8% - kobiet). Ponad 40% osób pracujących na czas określony miało wykształcenie zasadnicze zawodowe, gimnazjalne i podstawowe (w populacji mężczyzn 52,1%, w populacji kobiet – 34,6%). Niespełna 1/3 osób pracuje w sektorze publicznym (własność państwowa i samorządu terytorialnego). W porównaniu z I kwartałem 2004 r. odsetek ten zmniejszył się o 1,2 pkt – do poziomu 30,8% ogółu pracujących. Pracujący w sektorze prywatnym stanowili w I kwartale 2005 r. 69,2% ogółu pracujących – w stosunku do analogicznego okresu roku poprzedniego jest to wzrost o 1,2 pkt, ale w stosunku do poprzedniego kwartału – spadek o 1,1 pkt (m.in. zmniejszenie odsetka pomagających członków rodzin, pracujących w sektorze rolniczym). Ponad połowa osób pracuje w sektorze usługowym. W I kwartale 2005 r. było to 7481 tys. osób, co stanowiło 54,3% pracujących ogółem (o 1,7% osób więcej niż przed rokiem, a zaledwie o 0,3% więcej niż w poprzednim kwartale). W usługach pracowało 67,7% spośród kobiet (43,7% spośród mężczyzn), 2 krotnie więcej osób spośród mieszkających w miastach niż na wsi (67,0% wobec 33,9%). Co ósma osoba pracowała w sektorze rolniczym (17,4% w populacji mężczyzn i 15,3% - kobiet), a niespełna co trzecia – w sektorze przemysłowym (38,9% spośród mężczyzn i 17,1% spośród kobiet). 2.2. Pracujący według wymiaru czasu pracy Przeciętny tygodniowy czas pracy (w pracy głównej i dodatkowej) w I kwartale 2005 r. był zbliżony do tego sprzed roku i z poprzedniego kwartału – wyniósł niespełna 40 godzin (odpowiednio: 39,6, 40,0 i 39,9). Kobiety pracują krócej niż mężczyźni. Ich przeciętny tygodniowy czas pracy w I kwartale roku praktycznie nie zmienił się. We wszystkich miejscach pracy kobiety w I kwartale 2005 r. przepracowały w tygodniu 37,0 godz., a więc o blisko 5 godzin mniej niż mężczyźni (41,8 godz.). Osoby mieszkające w miastach (zarówno kobiety jak i mężczyźni) pracowały o ponad 2 godziny tygodniowo dłużej niż mieszkańcy wsi (40,6 godz. wobec 38,4 godz.). W populacji kobiet w miastach czas ten wyniósł 38,3 godz., a na wsi - 35,2 godz., zaś w populacji mężczyzn odpowiednio - 42,6 i 40,8 godz. Tygodniowy czas pracy kobiet w miastach był zatem dłuższy o 3 godz., a mężczyzn – o blisko 2 godz. niż na wsi. Przeciętny tygodniowy czas pracy w głównym miejscu pracy był podobny jak przed rokiem: w sektorze publicznym wyniósł 37,4 godz. (dla pracowników najemnych), a w sektorze prywatnym – 39,4 godz. (41,0 godz. dla pracowników najemnych). Najdłużej pracowali pracodawcy, których tygodniowy czas pracy wyniósł 49,4 godz. (51,1godz. - mężczyźni, 45,9 godz. – kobiety) i był niewiele krótszy niż przed rokiem (49,9 godz.). Nie zmienił się także czas pracy pomagających członków rodzin w I kwartale – w 2005 r. przepracowali tygodniowo 27,0 godz. (dłużej pracowały kobiety niż mężczyźni – 27,4 godz. wobec 26,5 godz.). W I kwartale 2005 r. taki sam odsetek osób co przed rokiem pracował w niepełnym wymiarze czasu (1477 tys. osób, czyli 10,7% ogółu pracujących). W niepełnym wymiarze czasu częściej pracowały kobiety niż mężczyźni (13,6% wobec 8,4%), mieszkańcy wsi niż miast (15,0% wobec 8,1%). Spośród mieszkających na wsi kobiet 19,6% pracowało w niepełnym wymiarze czasu (10,3% w miastach), podczas gdy w populacji mężczyzn na wsi udział ten wyniósł 11,8%, a w miastach - 6,1%. Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005 2.3. Niepełnozatrudnieni Przez niepełnozatrudnionych rozumie się osoby w wieku 15-74 lata pracujące (łącznie we wszystkich miejscach pracy) mniej niż 40 godzin tygodniowo, które chciałyby pracować dłużej niż obecnie i gotowe są podjąć inną lub dodatkową pracę w ciągu 2 tygodni. Wielkość tej populacji jest jednym z mierników opisujących sytuację na rynku pracy. Od I kwartału 2004 r. definicja niepełnozatrudnionych uległa zmianie i dane te nie są porównywalne z danymi z okresów poprzednich. W I kwartale 2005 r. populacja niepełnozatrudnionych liczyła 504 tys. osób (3,7% ogółu pracujących) – o 7,0% osób więcej niż przed rokiem i o 0,4% osób mniej niż w poprzednim kwartale. Większość niepełnozatrudnionych stanowiły kobiety (60,1%), pracujące głównie w sektorze prywatnym (58,1% spośród kobiet). Spośród niepełnozatrudnionych 52,8% osób to mieszkańcy miast (3,1% wszystkich pracujących w miastach), mieszkańcy wsi zaś – 47,2% (4,5% pracujących na wsi). Niepełne zatrudnienie częściej obejmowało pracujących w sektorze prywatnym (w miastach – 27,0%, na wsi – 39,7%) niż publicznym (25,8% w miastach i 7,5% - na wsi). Najczęściej niepełnozatrudnionymi byli pracownicy najemni (46,8% w miastach i 17,1% na wsi), zatrudnieni w sektorze prywatnym (w miastach – 21,0%, na wsi – 9,5%). Odsetek pracodawców i pracujących na własny rachunek wśród niepełnozatrudnionych wyniósł 21,2% (w tym 16,3% na wsi), natomiast pomagających członków rodzin – 14,9% (13,9% na wsi). 2.4. Pracujący w więcej niż jednym miejscu pracy W I kwartale 2005 r. w więcej niż jednym miejscu pracowało 1026 tys. osób (7,5% ogółu pracujących), tj. o 6,0% osób więcej niż przed rokiem i o 0,7% osób mniej niż w IV kwartale 2004 r. Ponad połowa osób pracowała w sektorze prywatnym (56,8%). Najwięcej dodatkowo pracujących osób było wśród pomagających członków rodzin (22,9%) i pracujących na własny rachunek (20,6% osób), spośród pracowników najemnych dodatkową pracę miało zaledwie 2,8% osób. Dodatkową pracę 2-krotnie częściej podejmują mężczyźni niż kobiety (w I kwartale 2005 r. - 63,7%, przed rokiem – 63,3%, w poprzednim kwartale – 64,5%). Wśród pracujących w więcej niż 1 miejscu pracy nieco więcej osób mieszkało na wsi niż w miastach (52,9%; przed rokiem – 52,8%, a w poprzednim kwartale – 55,5%). W I kwartale 2005 r. spośród pracujących w więcej niż 1 miejscu pracy najwyższy odsetek stanowili pracujący w sekcjach: „rolnictwo indywidualne” (48,0%), „edukacja” (9,8%), „obsługa nieruchomości i firm” (8,5%). W populacji mężczyzn 52,8% osób pracowało w rolnictwie, 9,2% - w obsłudze nieruchomości/firm, a 7,8% - w handlu/naprawach. W populacji kobiet struktura dodatkowo pracujących była nieco odmienna: mniej osób pracowało w rolnictwie indywidualnym (39,5%), za to więcej w edukacji (17,5%) i ochronie zdrowia/opiece społecznej (11,8%). W stosunku do I kwartału 2004 r. większa była liczba dodatkowo pracujących mężczyzn (o 6,7%). Zwiększyła się także liczba pracujących w więcej niż 1 miejscu pracy wśród mieszkańców miast (o 5,7%). Największy wzrost odnotowano w grupie tzw. pomagających członków rodzin (o 13,6%), wśród pracujących na własny rachunek był to wzrost o 6,3%, a w grupie pracowników najemnych – o 1,7% osób. W porównaniu z IV kwartałem 2004 r. zmniejszyła się przede wszystkim liczba pomagających członków rodzin (o 16,8%), osób pracujących w rolnictwie indywidualnym (o 9,9%) i w sektorze przemysłowym (o 20,7%). 2.5. Pracujący poszukujący innej pracy niż obecnie wykonywana W I kwartale 2005 r. 984 tys. osób poszukiwało innej pracy niż obecnie wykonywana, co stanowiło 7,1% ogółu pracujących (przed rokiem - 7,9%, a w poprzednim kwartale – 7,5%). Najwyższy odsetek odnotowano w grupie wieku 25-34 lata (35,7% spośród poszukujących innej pracy, a 9,1% pracujących ogółem w tej grupie), gdzie dla połowy osób motywem takiego działania była chęć zwiększenia zarobków. Poza motywem uzyskania lepszych warunków finansowych (53,5% spośród szukających innej pracy), dla dużej części osób istotne było znalezienie stałej pracy (21,4% osób), część osób obawiała się jej utraty (4,7%; w grupie wieku 45-54 lata – 7,1% osób), inne – poszukiwały pracy w innym wymiarze czasu (9,9%) lub zgodnej z kwalifikacjami (5,1%). Chęć zmiany pracy częściej deklarowali mężczyźni niż kobiety (8,3% pracujących ogółem wobec 6,6%). Wyższy odsetek poszukujących innej pracy wystąpił wśród mieszkańców wsi niż miast (odpowiednio 8,7% wobec 6,8%). Wśród poszukujących innej/dodatkowej pracy przeważały osoby z wykształceniem zasadniczym zawodowym (33,3%) oraz średnim zawodowym i policealnym (27,3%). Spośród poszukujących innej pracy (głównej/dodatkowej) najwyższy odsetek stanowili pracujący w sekcjach: „rolnictwo, łowiectwo i leśnictwo” (29,5%), „handel i naprawy” (15,9%) oraz „przetwórstwo przemysłowe” (16,1%). Na polepszeniu warunków finansowych najbardziej zależało pracującym w „rolnictwie”, „transporcie, gospodarce magazynowej i łączności” oraz „ochronie zdrowia i opiece społecznej”. Dla pracujących w pozostałych sekcjach powodem były także inne motywy, np. spośród pracujących w budownictwie 8,4% osób szukało innej pracy - 40,4% z nich aby znaleźć stałą pracę, a spośród pracujących w edukacji 4,7% osób szukało innej pracy: 7,7% w obawie przed utratą dotychczasowej, a 19,2% - aby mieć stałe miejsce zatrudnienia. Zarówno w stosunku do I kwartału, jak i do IV kwartału 2004 r. liczba osób poszukujących innej pracy była niższa, zwłaszcza w populacji mężczyzn. W porównaniu z I kwartałem 2004 r. było to o 81 tys., tj. o 7,6% osób mniej (w tym w miastach o 61 tys., tj. o 10,1%, a w populacji mężczyzn o 69 tys. osób, tj. o 10,7%), natomiast w stosunku do IV kwartału 2004 r. – o 75 tys. osób (o 7,1%). Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005 W I kwartale 2005 r. bezrobotnymi było 3199 tys. osób (1663 tys. mężczyzn i 1536 tys. kobiet). Większość bezrobotnych mieszkała w miastach (64,1%). W populacji mężczyzn bezrobotni stanowili 11,2%, a w populacji kobiet udział osób bezrobotnych wyniósł 9,4%. W porównaniu z I kwartałem 2004 r. jest to dość duży spadek liczby osób bezrobotnych - o 310 tys., tj. o 8,8%, podobny wśród mieszkańców miast i wsi (o 8,7% i 9,0%). W populacji mężczyzn był to spadek o 10,4% osób - zmniejszyła się zwłaszcza liczba bezrobotnych mężczyzn na wsi (o 12,8% wobec 9,0% w miastach). Liczba bezrobotnych kobiet w tym okresie zmalała zaledwie o 0,7% - najbardziej w miastach (o 8,4%; na wsi o 4,4%). W stosunku do IV kwartału 2004 r. liczba osób bezrobotnych zwiększyła się (o 118 tys. osób, tj. o 3,8%), zwłaszcza na wsi (o 8,4%; w miastach o 1,4%), co mogło wiązać się z sezonowością prac w rolnictwie. Wzrost liczby osób bezrobotnych odnotowano tylko w populacji mężczyzn (w miastach o 4,0%, na wsi – o 12,4%). Wśród kobiet wzrosła liczba bezrobotnych mieszkających na wsi (o 4,2%), nieznacznie zmalała zaś wśród mieszkanek miast (o 1,2%). Spośród bezrobotnych, spełniających kryteria stosowane w BAEL, w I kwartale 2005 r. 76,6% osób było zarejestrowanych w powiatowych urzędach pracy (przed rokiem – 76,9%, a w poprzednim kwartale – 75,3%). Zasiłek dla bezrobotnych pobierało tylko 12,2% osób (przed rokiem – 10,5%, w poprzednim kwartale – 12,0%). W miastach zasiłek pobierało 13,2% spośród zarejestrowanych bezrobotnych mężczyzn, na wsi – 15,6%. Odsetek bezrobotnych kobiet pobierających zasiłek był niższy (w miastach - 10,8%, na wsi – 9,0%). 3.1. Stopa bezrobocia W I kwartale 2005 r. stopa bezrobocia ogółem wyniosła 18,9% i w porównaniu do analogicznego okresu poprzedniego roku uległa dość znacznemu zmniejszeniu – o 1,8 pkt, natomiast w stosunku do poprzedniego kwartału zwiększyła o 0,9 pkt. W stosunku do I kwartału 2004 r. stopa bezrobocia mieszkańców miast była mniejsza o 1,9 pkt, zaś mieszkańców wsi – o 1,7 pkt. Zmniejszyła się przede wszystkim stopa bezrobocia wśród mężczyzn (o 2,3 pkt; w miastach o 2,1 pkt, na wsi – o 2,5 pkt), w mniejszym zaś stopniu – kobiet (o 1,3 pkt; w miastach o 1,5 pkt, a na wsi – o 0,6 pkt). W porównaniu z IV kwartałem 2004 r. stopa bezrobocia kobiet zwiększyła jedynie wśród mieszkanek wsi (o 0,5 pkt), natomiast wśród mężczyzn wzrost ten wyniósł 0,7 pkt (na wsi 1,9 pkt, w miastach 0,7 pkt). Stopa bezrobocia wśród kobiet pozostaje na wyższym poziomie niż u mężczyzn (różnica o 2,1 pkt) – w I kwartale 2005 r. była zbliżona wśród mieszkanek miast i wsi (20,2% i 19,8%). W populacji mężczyzn mieszkających w miastach stopa bezrobocia była wyższa (o 2,3 pkt) niż na wsi (18,8% wobec 16,5). 3.2. Bezrobotni według wieku Najwyższą stopę bezrobocia (ponad 2-krotnie wyższą niż dla całej populacji) odnotowuje się wśród ludzi młodych, dopiero wkraczających na rynek pracy (20-24 lata). W I kwartale 2005 r. stopa bezrobocia dla osób w wieku 15–24 lata wyniosła 41,2% (mniej o 4,7 pkt niż przed rokiem, ale więcej o 3,9 pkt niż w poprzednim kwartale). Najniższa stopa bezrobocia występuje wśród osób w wieku przedemerytalnym: w przypadku kobiet jest to 55-59 lat (10,1% w I kwartale 2005 r.), a w przypadku mężczyzn – 60-64 lata (7,5%). Stopa bezrobocia dla osób mieszkających w miastach jest wyższa niż dla osób zamieszkałych na wsi – w I kwartale 2005 r. różnica ta wyniosła 1,5 pkt (19,4% wobec 17,9%). Stopa bezrobocia osób będących w wieku produkcyjnym liczona wg zaleceń Eurostatu (15 64 lata) była niemal taka sama jak dla obowiązujących polskich ustaleń prawnych (18-60/64 lata) – 19,2% wobec 19,3%. W populacji kobiet będących w wieku produkcyjnym (18-59 lat) stopa bezrobocia była o 2,3 pkt wyższa niż w populacji mężczyzn (18-64 lata) – 20,5% wobec 18,2%. W porównaniu z I kwartałem 2004 r. największy spadek natężenia bezrobocia odnotowano wśród osób w wieku 15-24 lata (o 4,7 pkt) i 35-44 lata (o 2,2 pkt). W przypadku osób będących w wieku produkcyjnym spadek ten wyniósł 1,8 pkt (w populacji mężczyzn 2,4 pkt, a wśród kobiet – 1,4 pkt; wśród mieszkańców miast – 1,9 pkt, a wsi – 1,7 pkt). W stosunku do IV kwartału 2004 r., w wyniku sezonowego zwiększenia liczby bezrobotnych, stopa bezrobocia wzrosła o 0,9 pkt (ogółem i osób w wieku produkcyjnym). W populacji mężczyzn wzrost ten był 2 krotnie wyższy niż w populacji kobiet (odpowiednio o 1,2 pkt i 0,5 pkt). Wzrosło zwłaszcza natężenie bezrobocia wśród mieszkańców wsi (o 1,7 pkt wobec 0,3 pkt w miastach), będących w wieku produkcyjnym (o 1,6 pkt wobec 0,4 pkt w miastach). Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005 3.3. Bezrobotni według poziomu wykształcenia Wśród bezrobotnych najniższy odsetek stanowią osoby z wykształceniem wyższym. Stopa bezrobocia dla tych osób w I kwartale 2005 r. wyniosła 6,5%. Stopa bezrobocia mieszkających na wsi osób z wyższym wykształceniem była wyższa o 2,6 pkt niż mieszkańców miast (8,7% wobec 61,%), i tylko nieco wyższa w populacji mężczyzn niż kobiet (6,9% wobec 6,1%). Nadal najwyższy odsetek bezrobotnych notuje się wśród osób bez przygotowania zawodowego i o najniższym poziomie wykształcenia. W I kwartale 2005 r. wśród osób z wykształceniem gimnazjalnym, podstawowym i niepełnym podstawowym stopa bezrobocia wyniosła 29,4% (28,9% w populacji mężczyzn i 30,1% w populacji kobiet), wśród osób z wykształceniem zasadniczym zawodowym – 23,4% (różnica o 8,3 pkt wielkości wskaźnika – 29,0% wśród kobiet wobec 20,7% wśród mężczyzn), a ze średnim ogólnokształcącym – 21,0% (różnica o 6,4 pkt: 16,9% mężczyzn i 23,3% u kobiet). W stosunku do I kwartału 2004 r. natężenie bezrobocia zmniejszyło się przede wszystkim w odniesieniu do osób z wykształceniem zawodowym (średnim i zasadniczym) oraz średnim ogólnokształcącym. Największe zmiany, praktycznie na wszystkich poziomach wykształcenia, miały miejsce w populacji mężczyzn. W porównaniu z IV kwartałem 2004 r. stopa bezrobocia obniżyła się jedynie w przypadku osób z wyższym wykształceniem (o 0,4 pkt) i to jedynie wśród kobiet. 3.4. Bezrobocie absolwentów Przez bezrobotnych absolwentów rozumie się osoby w wieku 15-30 lat, które ukończyły szkołę w okresie ostatnich 12 miesięcy i nie kontynuują nauki. W I kwartale 2005 r. pracy nie miało 117 tys. absolwentów różnego rodzaju szkół (mniej o 50 tys. osób, tj. o 29,9% niż przed rokiem i o 28 tys., tj. o 19,3% osób niż w poprzednim kwartale). W porównaniu z I kwartałem 2004 r. stopa bezrobocia wśród absolwentów obniżyła się o 7,1 pkt (z 43,3% do 36,3%), a w porównaniu z IV kwartałem 2004 r. – o 5,7 pkt (z 41,9%). W I kwartale 2005 r. o 9,4 pkt wyższa była stopa bezrobocia absolwentów zamieszkałych na wsi niż w miastach (42,6% wobec 33,2%), wśród kobiet niż mężczyzn (37,1% wobec 35,4%). Nadal najmniej bezrobotnych było wśród absolwentów szkół wyższych - w stosunku do I kwartału 2004 r. jest to spadek o 5,1 pkt (z 28,5% do 23,4%), a w porównaniu z IV kwartałem 2004 r. (29,2%) – spadek o 5,8 pkt. Spośród absolwentów szkół średnich/policealnych połowa osób nie miała pracy (mniej o 4,5 pkt niż przed rokiem), a średnich ogólnokształcących – co trzecia osoba (2 krotnie mniej niż przed rokiem). 3.5. Źródła bezrobocia Bezrobotni uprzednio pracujący (60,5% ogółu bezrobotnych; o 5,5 pkt więcej niż przed rokiem) jako główny powód zaprzestania pracy najczęściej wymieniają likwidację stanowiska/zakładu pracy i wygaśnięcie umowy o pracę (do tej grupy osób nie zalicza się do nich osób, których przerwa w pracy wyniosła 8 lat lub dłużej). W I kwartale 2005 r. 43,6% uprzednio pracujących osób (44,4% spośród mieszkających w miastach i 42,1% - na wsi) stwierdziło, że zatrudnienie straciło w wyniku likwidacji stanowiska lub zakładu pracy (mniej o 2,1 pkt niż przed rokiem). Na wygaśnięcie umowy zawartej na czas określony wskazało 29,8% bezrobotnych (znacznie więcej mieszkających na wsi niż w miastach – 34,4% wobec 27,5%) – przed rokiem odsetek ten był niższy o 2,7 pkt. Odsetek bezrobotnych, którzy zrezygnowali z pracy ze względów osobistych/rodzinnych lub chorobowych wyniósł 5,9% (zaledwie o 0,4 pkt więcej niż rok temu). Z tego powodu zaprzestają pracować przede wszystkim kobiety (9,7% wobec 3,3% w populacji mężczyzn) i ten odsetek w stosunku do I kwartału 2004 r. wzrósł tylko nieznacznie (o 0,6 pkt). Większość z osób bezrobotnych uprzednio pracowała w sektorze prywatnym (w I kwartale 2004 r. – 77,3%, w IV kwartale – 77,6%, a w I kwartale 2005 r. – 77,8%). Niemal wszyscy byli pracownikami najemnymi (92,3%, w tym 70,1% pracowało w sektorze prywatnym). Analiza według sektora ekonomicznego ostatniego miejsca pracy wykazała, że w najwięcej spośród osób bezrobotnych uprzednio pracowało w „przetwórstwie przemysłowym” (29,3%), „handlu i naprawach” (20,6%) oraz w „budownictwie” (16,6%). Podobnie jak przed rokiem, najwięcej z bezrobotnych to wcześniej pracujący w zawodzie: robotnik przemysłowy/rzemieślnik (28,9% osób), pracownik przy pracach prostych (19,9%), pracownik usług osobistych/sprzedawca (19,1%), operator/monter maszyn/urządzeń (11,6%). Ponad połowa spośród bezrobotnych uprzednio pracujących to osoby ze stażem pracy nie przekraczającym 3 lat (46,6% - krótszym niż rok, a 21,2% - 2-3-letnim). Jednak co siódma osoba (14,4%) pracowała już co najmniej 10 lat. Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005 3.6. Bezrobocie długotrwałe Zaliczamy tu osoby, które szukają pracy przez okres dłuższy niż rok. Wydłuża się przeciętny czas poszukiwania pracy przez osoby bezrobotne. W I kwartale 2005 r. wyniósł 17,2 miesiąca (przed rokiem – 15,7, a w IV kwartale 2004 r. – 16,6 miesiąca). Dłużej poszukiwali pracy mieszkańcy miast niż wsi (17,8 wobec 16,4 miesiąca; przed rokiem - 16,1 i 15,0), kobiety niż mężczyźni (17,7 wobec 16,8 miesiąca; przed rokiem – 16,6 wobec 14,8 miesiąca). Przeciętny czas poszukiwania pracy osób po 35 roku życia wyniósł ponad 19 miesięcy, co oznacza, że blisko połowa spośród bezrobotnych w tym wieku (47,5%) pozostawała bez pracy od co najmniej 1,5 roku. W przypadku osób bezrobotnych, będących w tzw. wieku produkcyjnym niemobilnym (45-59/64 lat), przeciętny czas poszukiwania pracy wyniósł już 20,2 miesiąca (nieco krótszy był w przypadku osób mieszkających na wsi niż w mieście, a taki sam bez względu na płeć). Bezrobotni w wieku niemobilnym stanowili 27,8% ogółu bezrobotnych – tylko co dziewiąta osoba poszukiwała pracy dopiero od niedawna (do 3 miesięcy), co ósma osoba - od 4 do 6 miesięcy, a już 17,4% osób – 7-12 miesięcy. Najdłużej poszukują pracy bezrobotni o najniższych kwalifikacjach zawodowych (ponad 1,5 roku z wykształceniem zasadniczym zawodowym i podstawowym), najkrócej zaś – z wykształceniem wyższym (w I kwartale 2005 r. mężczyźni – 14,2, a kobiety – 12,2 miesiąca). W I kwartale 2005 r. liczba bezrobotnych długotrwale poszukujących pracy wyniosła 1619 tys. osób (więcej o 2,6% osób niż przed rokiem, a o 7,5% więcej niż w IV kwartale 2004 r.). Udział długotrwale poszukujących pracy w ogólnej liczbie bezrobotnych wyniósł 48,9% i w stosunku do I kwartału 2004 r. zwiększył się o 5,6 pkt, a w stosunku do IV kwartału – o 1,7 pkt. Najwyższy odsetek długotrwale bezrobotnych odnotowano wśród osób w wieku produkcyjnym niemobilnym – 58,3%. W I kwartale 2005 r., długotrwałe bezrobocie w podobnym stopniu obejmowało mężczyzn i kobiety. Wśród bezrobotnych mężczyzn co drugi szukał pracy od ponad roku (49,8% spośród osób będących w wieku produkcyjnym: 46,2% z będących w wieku mobilnym, a 58,6% - niemobilnym), podczas gdy u kobiet odsetek ten wyniósł 51,3% (48,9% dla wieku mobilnego i 57,7% - niemobilnego). W ciągu roku odsetek mężczyzn w wieku produkcyjnym długotrwale poszukujących pracy zwiększył się o 6,7 pkt, a kobiet o 4,0 pkt, natomiast w stosunku do IV kwartału 2004 r. – odpowiednio o 0,6 pkt i o 2,7 pkt. Spośród długotrwale poszukujących pracy 64,4% osób mieszkało w miastach (63,7% będących w wieku produkcyjnym, w tym 22,7% w wieku niemobilnym). Spośród mieszkających w miastach osób bezrobotnych w wieku produkcyjnym udział osób od ponad roku poszukujących pracy wyniósł 50,7% (w wieku mobilnym – 47,0%, a niemobilnym – 59,2%). Dla bezrobotnych mieszkańców wsi w wieku produkcyjnym odsetki te kształtowały się odpowiednio: 50,3% (48,4% i 56,3%). W miastach odsetek długotrwale poszukujących pracy w ciągu roku wzrósł zatem o 5,9 pkt (dla wieku niemobilnego wzrost o 8,8 pkt), na wsi zaś o 4,6 pkt (wzrost o 5,8 pkt wśród osób w wieku niemobilnym). 4. BIERNI ZAWODOWO W I kwartale 2005 r. 14272 tys. osób było biernych zawodowo. Bierni zawodowo stanowili 45,7% ogółu ludności w wieku 15 lat i więcej (46,1% w miastach, 45,0% - na wsi). Wśród biernych zawodowo najwięcej jest osób młodych, jeszcze uczących się (15-24 lata – 26,2%) i starszych, głównie w wieku poprodukcyjnym (39,6%). Prawie 2-krotnie więcej osób biernych zawodowo mieszkało w miastach niż na wsi (63,3% wobec 36,7%). Wśród osób biernych zawodowo przeważały kobiety – 8684 tys. osób, tj. 60,8% ogółu biernych zawodowo (38,6% mieszkało w miastach). W populacji kobiet w wieku 15 lat i więcej osoby bierne zawodowo stanowiły 53,1% - nieco większy był udział biernych zawodowo wśród kobiet mieszkających na wsi niż w miastach (53,8% wobec 52,7%). Blisko połowa z biernych zawodowo kobiet (49,3%) była w wieku produkcyjnym (18 59 lat). Większość z biernych zawodowo kobiet miała niski poziom wykształcenia (48,4% - gimnazjalne i podstawowe; 15,8% - zasadnicze zawodowe), 5,6% z nich miała wykształcenie wyższe. Bierni zawodowo mężczyźni (5588 tys. osób) stanowili 39,2% ogółu osób biernych (24,7% w miastach). Mężczyźni bierni zawodowo stanowili 37,5% mężczyzn w wieku 15 lat i więcej (38,6% spośród nich mieszkała w miastach, a 35,9% - na wsi). W wieku produkcyjnym (18-64 lata) było 57,2% spośród nich. Podobnie jak kobiety, tak i mężczyźni bierni zawodowo w większości legitymowali się wykształceniem zasadniczym zawodowym i podstawowym (odpowiednio: 225% i 47,7%), wykształcenie wyższe miało 6,3% osób. W stosunku do I kwartału 2004 r. liczba biernych zawodowo mężczyzn nie zmieniła się (spadła w miastach, wzrosła na wsi), zaś kobiet – wzrosła (o 192 tys. osób, tj. o 2,3%; o 2,0% w miastach i o 2,7% na wsi). Spadek liczby osób biernych zawodowo wystąpił wyłącznie wśród osób w wieku przedprodukcyjnym (15 17 lat). Liczba biernych zawodowo na wsi zwiększyła się o 2,5% (w miastach wzrosła zaledwie o 0,7%). Najbardziej wzrosła liczba biernych zawodowo wśród osób z wykształceniem wyższym (o 7,0%; wśród mężczyzn o 6,4%, wśród kobiet – o 7,5%; wśród mieszkających w miastach o 6,6%, a na wsi – o 10,2%). Aktywność ekonomiczna ludności I-III 2005 W porównaniu z IV kwartałem 2004 r. odnotowano podobną tendencję: liczba biernych zawodowo mężczyzn wzrosła tylko o 0,7%, zaś kobiet – o 2,0%. Wpłynęło na to m.in. zwiększenie odsetka osób uczących się (o 2,3%), a więc już nie pracujących sezonowo i odsetka osób, które przeszły na emeryturę/rentę (wzrost o 3,5%). Największy wzrost biernych zawodowo osób odnotowano w grupie wieku 25-34 lata (o 13,3%; o 17,8% wśród mężczyzn i o 12,0% wśród kobiet; o 18,5% wśród mieszkańców miast i o 5,2% - wsi). W ciągu kwartału liczba osób biernych zawodowo z wykształceniem wyższym wzrosła o 5,8%. Połowa osób biernych zawodowo w I kwartale 2005 r. była w wieku produkcyjnym (18-60/64 lat) – 52,4%. Pytane o przyczynę tej bierności najczęściej wymieniały: naukę, chorobę i obowiązki rodzinne. W stosunku do I kwartału 2004 r. nieco więcej było osób uczących się/uzupełniających i podwyższających swoje kwalifikacje (34,1%: 31,0% kobiet i 38,2% mężczyzn; wzrost o 0,9 pkt). Co czwarta osoba będąca w wieku produkcyjnym nie pracowała z powodu choroby (18,4% wśród kobiet i 32,0% wśród mężczyzn; przed rokiem 24,2%). Praktycznie nie zmienił się odsetek osób będących w wieku produkcyjnym rezygnujących z pracy z powodów osobistych/rodzinnych/konieczności opieki na którymś z członków rodziny (14,8%: 25,1% kobiet i zaledwie 1,0% mężczyzn; przed rokiem 14,4% osób). Tyle samo co w I kwartale 2004 r. osób będących jeszcze w wieku w wieku produkcyjnym przestało pracować bo przeszły na emeryturę/rentę (12,8%: 12,2% kobiet i 13,7% mężczyzn). Nieznacznie zmniejszył się odsetek osób zniechęconych bezskutecznością poszukiwania pracy (5,2% ogółu biernych zawodowo w wieku produkcyjnym; 5,9% spośród mężczyzn i 4,7% spośród kobiet). W I kwartale 2004 r. wskaźniki te wyniosły odpowiednio: 5,9%, 6,3% i 5,5%. W I kwartale 2005 r. wśród ludności w wieku 15 lat i więcej odsetek pracujących wyniósł 44,1%, a bezrobotnych – 10,2%. Osoby bierne zawodowo stanowiły 45,7% ogółu ludności. Wskaźnik aktywności zawodowej wyniósł 54,3%, wskaźnik zatrudnienia - 44,1%, a stopa bezrobocia – 18,9%. Wyniki Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności przeprowadzonego w I kwartale 2005 r. wskazują na nieznaczną poprawę sytuacji na rynku pracy w stosunku do analogicznego okresu ubiegłego roku. • Zmniejszyła się liczba osób bezrobotnych, a wzrosła liczba pracujących, głównie wśród mieszkańców miast i w populacji mężczyzn. • Zmniejszyło się obciążenie pracujących osobami niepracującymi, choć nadal na 1 pracującego przypadała więcej niż 1 osoba niepracująca. • Wzrosła liczba pracowników najemnych posiadających umowę o pracę na czas określony. • Zwiększyła się liczba mężczyzn pracujących w więcej niż 1 miejscu pracy. • Nieco mniej osób poszukiwało innej pracy niż dotychczasowa, ale nadal dla połowy osób powodem była chęć uzyskiwania wyższych dochodów. • Spośród bezrobotnych wyodrębnionych według kryteriów BAEL ž osób zarejestrowanych było w powiatowych urzędach pracy, z których tylko co ósma osoba pobierała zasiłek. • Głównym powodem zaprzestania pracy pozostaje nadal likwidacja stanowiska/zakładu pracy i wygaśnięcie umowy o pracę. • Nadal najwyższy odsetek bezrobotnych notuje się wśród osób bez przygotowania zawodowego i o najniższym poziomie wykształcenia. Ponad 1/3 spośród absolwentów szkół nie miała pracy. • Najwyższa stopa bezrobocia nadal występuje wśród osób w wieku 15–24 lata – jest ona ponad 2-krotnie wyższa niż dla całej populacji. • Wzrosła liczba osób długotrwale bezrobotnych (ponad rok), wydłużył się też przeciętny czas poszukiwania pracy. Nadal relatywnie najkrócej poszukują pracy osoby z wykształceniem wyższym, najdłużej zaś – bezrobotni z niskim poziomem wykształcenia i po 45 roku życia. • Nadal połowa osób biernych zawodowo była w wieku produkcyjnym (18-59/64 lat). Przyczyną tej bierności są najczęściej: nauka, choroba/niesprawność i obowiązki rodzinne. • Niekorzystnie kształtuje się sytuacja kobiet na rynku pracy. Niespełna co druga spośród kobiet w wieku 15 lat i więcej była aktywna zawodowo, a pracowało jedynie 37,5% kobiet. W ciągu roku zmniejszyła się wśród nich liczba bezrobotnych, ale praktycznie nie zmieniła się liczba pracujących, zwiększyła się zaś liczba osób biernych zawodowo. Co jedenasta kobieta była bezrobotna, co piąta - w wieku produkcyjnym (18 59 lat). Kobiety dłużej niż mężczyźni szukały pracy. Kobiety przeważały wśród biernych zawodowo, a blisko połowa z nich była w wieku produkcyjnym (18-59 lat). Powodem rezygnacji kobiet z pracy są często względy osobiste/rodzinne (np. wychowywanie dzieci, opieka nad którymś z członków rodziny). W porównaniu z IV kwartałem 2004 r. zmniejszyła się liczba osób pracujących, zwłaszcza na wsi. W populacji mężczyzn zmniejszyła się liczba pracujących, wzrosła za to liczba osób bezrobotnych, a w niewielkim stopniu - biernych zawodowo. W populacji kobiet przy niższej liczbie pracujących odnotowano znaczne zwiększenie liczby osób biernych zawodowo i niewielkie osób bezrobotnych.     [

January 4th, 2007 by Author

Posted in Suspendisse iaculis | Edit | 23 Comment »