Lewiatan: sektor małych i średnich przedsiębiorstw 2008
2009-12-20 08:00:00

Reklama:

Lewiatan: sektor małych i średnich przedsiębiorstw 2008Lewiatan: sektor małych i średnich przedsiębiorstw 2008 Popyt na dobra i usługi na rynku polskim nie jest jeszcze poważnym utrudnieniem dla małych i średnich firm - wynika z ósmej edycji badania kondycji sektora MSP, które przeprowadziła PKPP Lewiatan. Dlatego właśnie teraz, wg ekspertów, rząd i politycy powinni zrobić jak najwięcej, aby bariery o których od lat mówią mali i średni przedsiębiorcy, w obliczu zagrożenia naprawdę poważnym kryzysem, przestały wreszcie istnieć. PKPP Lewiatan podała, że małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP), czyli firmy zatrudniające do 249 pracowników, to 99,83% ogólnej liczby firm w Polsce, czyli ponad 1,7 mln aktywnych podmiotów gospodarczych. MSP zatrudniają 60% pracujących w sektorze przedsiębiorstw, mają 60-procentowy udział w przychodach sektora przedsiębiorstw, ale dysponują tylko nieco ponad 40% wartości aktywów. Charakteryzują się wyższą rentownością obrotu niż firmy duże. Charakteryzują się jeszcze jedną cechą w okresie kryzysu na światowych rynkach finansowych oraz osłabienia koniunktury gospodarczej na świecie ich właściciele są optymistami. A na pewno byli nimi jeszcze we wrześniu 2008 r., kiedy PKPP Lewiatan przeprowadziła reprezentatywne badanie Monitoring kondycji sektora MSP. Z badania wynika, że małe i średnie przedsiębiorstwa miały we wrześniu 2008 r. ogromne plany dotyczące swojej działalności w 2009 r. Prawie 75% MSP planowało wzrost przychodów, ponad 70% oczekiwało wzrostu zysków, 1/3 uważała, że ich udziały w rynku wzrosną. Ponad 40% planowało inwestycje, a blisko 40% - wypuszczenie nowych produktów i usług na rynek. Małe i średnie firmy planowały także wzrost nakładów na zakup nowych technologii. Oczekiwały ograniczenia szarej strefy. Oceniały, że poprawi się dostęp do kredytów, a kontrahenci będą płacili swoje zobowiązania w terminie. Mieli duże oczekiwania związane z dostępem do funduszy unijnych. Średnie i duże firmy są po 3 kwartałach 2008 r. ciągle w dobrej kondycji Jak zauważa PKPP Lewiatan, dane GUS dotyczące wyników przedsiębiorstw średnich i dużych (zatrudniających od 50 pracowników) po 3 kwartałach 2008 r. są także bardzo dobre, ale zawierają informacje o pierwszych oznakach osłabienia gospodarczego. Po pierwsze, od początku 2008 r. dynamika kosztów jest wyższa niż dynamika przychodów. Przyczyny wzrostu kosztów tkwią przede wszystkim we wzroście wynagrodzeń, które rosną znacznie szybciej niż koszty przedsiębiorstw ogółem. Przedsiębiorstwa wydają także znacznie więcej na usługi obce. Jest to efekt wydzielania coraz większych części własnych obszarów biznesowych poza firmę (outsourcing) dla szukania wyższej efektywności. Jednak, wg ekspertów, na te decyzje wpływ mają także wysokie pozapłacowe koszty pracy i nieelastyczne prawo pracy, które w dobie działania opartego na projektach, zmuszają do ograniczania wzrostu zatrudnienia we własnej firmie. Drugą oznaką osłabienia gospodarczego jest malejąca liczba przedsiębiorstw osiągających dodatnie wyniki finansowe. Trzecia przesłanką w opinii PKPP Lewiatan, na której oprzeć można tezę, że osłabienie gospodarcze jest już odczuwane przez przedsiębiorstwa średnie i duże, jest zwiększanie się wartości straty netto ponoszonej przez przedsiębiorstwa. I czwartym wreszcie zjawiskiem, które można zaobserwować od początku 2008 r., jest spadek liczby przedsiębiorstw, które eksportują swoje produkty i usługi oraz obniżenie się udziału przychodów z eksportu w przychodach ogółem. Tak wygląda sytuacja w przedsiębiorstwach średnich i dużych w opinii PKPP Lewiatan. Eksperci zauważają, że nie ma natomiast wiedzy o tym, jak wyglądają wyniki finansowe przedsiębiorstw mikro i małych w 2008 r., bowiem GUS podaje je z bardzo dużym opóźnieniem. Opierając się jednak na dynamice PKB można stwierdzić, że są porównywalnie dobre, jak firm średnich i dużych. MSP osiągają od 3 lat bardzo dobre wyniki finansowe Z badania PKPP Lewiatan wynika, że od 2006 r. blisko połowa MSP osiąga wyższe przychody ze sprzedaży niż w latach poprzednich. Prawie połowa osiąga także co roku wyższe zyski. Maleje liczba tych MSP, które tracą udziały w rynku. Coraz więcej firm inwestuje w rzeczowy majątek trwały. Jednocześnie osiągają to przy niewielkim poziomie zadłużenia. W 2008 r. 70% MSP nie miało żądnych zobowiązań, ani kredytowych, ani handlowych. Finansowało się w 100% ze środków własnych. Niespełna 3% firm korzystało z funduszy unijnych. Lewiatan: sektor małych i średnich przedsiębiorstw 2008 Według analiz do 2007 r. małe i średnie firmy bardzo wyraźnie działały w krótkim horyzoncie czasowym – wykorzystywały maksymalnie posiadane zasoby i dopiero wtedy podejmowały inwestycje, których celem było zwiększenie możliwości produkcyjnych. Nie były zainteresowane wprowadzaniem na rynek nowych produktów. Jedyną strategią konkurowania była cena. Innowacjami jako narzędziem do budowania pozycji konkurencyjnej interesował się mniej niż 1% firm. Przedsiębiorstwa małe i średnie, porównując się do konkurentów działających w krajach UE, jednoznacznie wskazywały swoje cenowe przewagi. Jak zaznacza PKPP Lewiatan gorzej już było z przewagami pod względem jakości produktów i usług, pod względem ich innowacyjności czy pod względem promocji i dystrybucji. MSP realizowały krótkookresowe cele – wykorzystać dobrą koniunkturę gospodarczą. Jednak wyniki badania wskazują na zmianę strategii małych i średnich firm. Znacznie większe znaczenie w budowaniu ich pozycji konkurencyjnej na rynku ma dzisiaj jakość, specjalizacja, umiejętność dopasowywania produktów i usług do potrzeb klientów. Są znacznie bardziej zainteresowane inwestowaniem, przy czym inwestują coraz więcej w nowe technologie. Jedno nie zmieniło się, jak zauważają eksperci - 86,8% MSP w odpowiedzi na pytanie, czy ważniejsze jest dla nich opieranie się w działalności bieżącej i rozwojowej na środkach własnych czy na obcych, wskazują kapitały własne. MSP wskazują również, że ciągle istnieje problem braku pracowników i problem zbyt szybko rosnących wynagrodzeń. W okresie lipiec 2007 – czerwiec 2008 poszukiwało nowych pracowników 36,8% firm. Z tej grupy nie miało żadnego problemu z ich znalezieniem jedynie 8,9% firm. Trzy razy więcej, bo 27,9% firm wskazywało na problemy z pozyskaniem odpowiednich pracowników. Większość (57,3% MSP) firm podniosła pracownikom wynagrodzenia w stopniu, w jakim planowała. Ponad połowa MSP o więcej niż 10%. Z badania wynika, że re firmy, które poszukiwały pracowników, ciągle musiały oferować im wyższe niż planowały wynagrodzenia (prawie 50% MSP). Nieplanowany wzrost płac dotyczył najczęściej wysoko wykwalifikowanych pracowników fizycznych (64,4% wysoko wykwalifikowanych pracowników fizycznych poprzez groźbę odejścia wywalczyło sobie płacę wyższą niż uprzednio zaplanowano na to stanowisko). Ograniczenia w rozwoju MSP Małe i średnie przedsiębiorstwa po raz kolejny wskazały kierunki absolutnie niezbędnych działań, które powinny zostać podjęte przez rząd, aby przedsiębiorczość w Polsce mogła się rozwijać. Okazuje się, że ta lista nie różni się od list z poprzednich lat. Mimo obniżenia składki rentowej przedsiębiorcy najgłośniej mówią o zbyt wysokich pozapłacowych kosztach pracy. Uważają, że rząd musi skoncentrować swoje działania na ich obniżeniu. Według badania na kolejnych miejscach MSP wskazują podatki – brak jednoznaczności, przejrzystości w systemie podatku VAT, brak jednoznaczności i przejrzystości w systemie podatku dochodowego od działalności gospodarczej oraz, na czwartym miejscu, ciągle zbyt wysokie podatki od działalności gospodarczej. Ważną barierą, nad której usunięciem w opinii PKPP Lewiatan należy pracować, jest nieelastyczne prawo pracy. Kolejną przeszkodą są procedury administracyjne, które podnoszą koszty działania przedsiębiorstw i ograniczają ich możliwości rozwoju. Rząd polski zobowiązał się wobec UE, a tym samym wobec przedsiębiorstw działających w Polsce, że do 2010 r. ograniczy o 25% koszty administracyjne. Według ekspertów Nadzwyczajna Komisja Sejmowa Przyjazne Państwo sama tego zadania nie udźwignie, potrzebuje wsparcia, którego nie dostaje. Z analiz wynika, że kolejne bariery to brak możliwości stosowania elastycznych form zatrudnienia oraz stan infrastruktury. PKPP Lewiatan zauważa, że brak wykwalifikowanych pracowników to problem, który pojawił się niedawno, jednak nie zostały podjęte żadne działania, które mogłyby go rozwiązać. A potrzeba likwidacji tej bariery nie wynika z krótkookresowych zaburzeń na rynku pracy, lecz ma systemowy charakter. Zdaniem ekspertów gospodarka będzie potrzebowała coraz więcej dobrze wykształconych pracowników. Tylko pracodawcy wiedzą, z jakim potencjałem przychodzą do nich młodzi ludzie zaraz po zakończeniu edukacji. Lewiatan: sektor małych i średnich przedsiębiorstw 2008 Na liście czynników, które negatywnie wpływają na sytuację ekonomiczną i możliwości rozwoju MSP, ciągle umieszczają one konkurencję ze strony szarej strefy. Badanie pokazuje, że skala szarej strefy nieznacznie się zmniejszyła, jednak nadal odbiera legalnie działającym przedsiębiorcom dużą część ich przychodów. Plan rządu stwarza szanse Zdaniem PKPP Lewiatan przedstawiony 30 listopada 2008 r. przez Premiera Tuska, Plan Stabilności i Rozwoju idzie w dobrym kierunku. Eksperci zaznaczają, że jest w nim kilka ważnych propozycji: gwarancje dla kredytów międzybankowych, wzrost limitu poręczeń i gwarancji mający dać przedsiębiorstwom większy dostęp do kredytów, podwyższenie ulgi inwestycyjnej dla nowo zakładanych przedsiębiorstw, zaliczanie do kosztów uzyskania przychodów wydatków na prace badawcze, znoszenie barier dla inwestycji infrastrukturalnych, w tym przede wszystkim dla infrastruktury telekomunikacyjnej, uproszczenie procedur aplikowania o środki z funduszy unijnych, wprowadzenie procedury zaliczkowania projektów unijnych. PKPP Lewiatan zauważa jednak, że brak jest propozycji dotyczących zmian tego, co przedsiębiorcy mali i średni uznali za najważniejsze bariery rozwoju ich firm – obniżenia pozapłacowych kosztów pracy, istotnych uproszczeń w systemie podatkowym, uelastycznienia prawa pracy oraz stworzenie możliwości stosowania elastycznych form zatrudnienia. Brak jest propozycji ograniczenia kosztów administracyjnych, które są dla MSP bardzo dużym obciążeniem. Według ekspertów należałoby również pójść dalej we wspieraniu inwestycji przedsiębiorstw poprzez możliwość zaliczania 100% inwestycji w koszty uzyskania przychodu. Niezbędne są działania pozwalające na terminowe płatności sektora publicznego wobec podmiotów prywatnych. W opinii PKPP Lewiatan osłabienie koniunktury gospodarczej w Polsce, które na pewno nastąpi, a także kryzys na światowych rynkach finansowych, który na razie nie dotyka nas zbyt mocno, muszą zmienić myślenie o gospodarce. Plan Stabilności i Rozwoju powinien być pierwszym działaniem dowodzącym zmian tego podejścia. Działaniem, za którym pójdą kolejne. Informacje o badaniu Badanie „Monitoring kondycji sektora MSP 2008” zostało przygotowane przez ekspertów Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan i zrealizowane na zlecenie PKPP przez Centrum Badania Opinii Społecznej (CBOS) w okresie 25 sierpnia – 30 września 2008 r. Przeprowadzono je na ogólnopolskiej losowej próbie 1100 aktywnych przedsiębiorstw prywatnych, zatrudniających 2 lub więcej pracowników. Wywiady z respondentami były realizowane metodą wywiadu bezpośredniego (face-to-face) przez ankieterów CBOS. Badanie w warstwie dotyczącej konkretnych działań realizowanych przez przedsiębiorstwa objęło okres styczeń 2007 – czerwiec 2008 (część pytań i odpowiedzi dotyczy tylko 2007 r.).

January 4th, 2007 by Author

Posted in Suspendisse iaculis | Edit | 23 Comment »