Co zrobic zeby kryzysowe tsunami nie dotarlo do Polski
2009-02-18 10:16:00

Reklama:

Co zrobic zeby kryzysowe tsunami nie dotarlo do PolskiCo zrobić, żeby kryzysowe tsunami nie dotarło do Polski? Jak powiedział w audycji Gość Radia ZET główny ekonomista Polskiej Rady Biznesu Janusz Jankowiak, potrzeba szybkiej koordynacji postępowania banku centralnego i rządu. Monika Olejnik: : A gościem Radia ZET jest główny ekonomista Polskiej Rady Biznesu Janusz Jankowiak, witam Monika Olejnik, dzień dobry. Janusz Jankowiak: : Witam. Monika Olejnik: : Premier postanowił interweniować, ale podał kurs, przy którym będzie interweniował, 5 złotych, słusznie? Janusz Jankowiak: : Wie pani, no zawsze powinno być w takiej sytuacji tak, że ludzie mówią, szczególnie ci, którzy mają wpływ na rynek mówią chyba, powinni mówić mniej niż wiedzą, a nie więcej niż wiedzą. Jak premier powiedział, że 5 złotych, to znaczy, że coś wie, może wie więcej niż my wiemy, ale normalnie, z reguły się nie podaje takich przedziałów. Monika Olejnik: : Uruchomi spekulantów? Janusz Jankowiak: : No to jest w pewnym sensie zachęta dla części przynajmniej kapitału portfelowego żeby spróbować czy zbliżenie się do tej granicy spowoduje obecność ministerstwa finansów na rynku walutowym. Monika Olejnik: : A co tak naprawdę powoduje osłabienie polskiego złotego? Janusz Jankowiak: : No, oprócz takich czynników, o których wiele już mówiliśmy o charakterze regionalnym to jest garść takich lokalnych specjałów do tego dochodzi. Moim zdaniem jednym z najpoważniejszych czynników w tej chwili jest to, że wyraźnie widać brak porozumienia między bankiem centralnym a rządem w sprawie euro. I również w sprawie interwencji na rynku walutowym. Bo ja chciałbym przypomnieć, że tak naprawdę to przecież nie rząd interweniuje na foreksie, na foreksie, na rynku walutowym interweniuje bank centralny, bo bank centralny ma do tego zasoby. To, że tego samego dnia wychodzi do opinii publicznej premier z przekazem, że będzie interweniował minister finansów, de facto na rynku, sprzedając środki funduszy unijnych i jednocześnie tego samego dnia wysoki funkcjonariusz banku centralnego mówi, że nie będzie interwencji na rynku walutowym to są z pewnością sygnały złe. Monika Olejnik: : Ale może premier nie powiadomił szefa NBP, że ma taki zamiar, bo przecież pan premier jeszcze tydzień temu, pamiętam pytałam w „Kropce nad i” czy będzie interwencja, mówił, że nie będzie interwencji na rynku. Janusz Jankowiak: : Więc moim zdaniem to jest tak, że sytuacja jest dynamiczna i wtedy kiedy rzeczywiście to osłabienie się złotego zaczęło być niebezpieczne, bo ono jest niebezpieczne w tej chwili i dla stabilności systemu finansowego i również dla kosztów obsługi długu publicznego, więc zainteresowani ustabilizowaniem złotego powinni być wszyscy i przedstawiciele rządu i przedstawiciele banku centralnego, więc kiedy ten poziom krytyczny został osiągnięty, to wtedy nastąpiła pewna, nastąpiło pewne przewartościowanie myślenia. Monika Olejnik: : Dotarło do rządu, że trzeba coś zrobić? Janusz Jankowiak: : Znaczy to nie było tak trudne, bo tak naprawdę to przecież tego rodzaju interwencje przeprowadzone przez ministerstwo finansów na rynku walutowym już zdarzały się w przeszłości. Taka wymiana środków unijnych na, bezpośrednio na rynku walutowym już się zdarzała, więc to nie jest jakieś novum, to jest instrument, który już był stosowany. Monika Olejnik: : Ale rynek walutowy jest tak płytki, że ta interwencja może pomóc w obronie złotego? Janusz Jankowiak: : Były takie dni, w których znaczący ruch kursu walutowego powodowały przepływy rzędu 3, 5 milionów euro, więc naprawdę bardzo niewielkie. Monika Olejnik: : To dlaczego rząd dopiero teraz postanowił coś zrobił, jak pan sądzi? Janusz Jankowiak: . No wie pani, myślę, że to jest ten krytyczny poziom kursu walutowego, przy którym ryzyko dla stabilności systemu finansowego i dla wypłacalności Polski stało się bardzo duże. Monika Olejnik: : Ale czy to nie jest za mało, czy rząd nie powinien rozmawiać z MFW, z Europejskim Bankiem Centralnym? Janusz Jankowiak: : Ale oczywiście, że powinien rozmawiać i trochę mnie nawet... Monika Olejnik: : Na temat pożyczek. Janusz Jankowiak: : Trochę mnie nawet zdziwiła ta reakcja rządu, która była taką reakcją odcinającą się na informacje o negocjacjach, o rozmowach z Funduszem Walutowym na temat dostępu do krótkoterminowej pożyczki płynnościowej. Zdziwiła mnie ta reakcja, dlatego że to jest bardzo dobry instrument i on, gdyby był w zasięgu polskiego rządu, około 10 miliardów dolarów to z całą pewnością by nie zaszkodził, a reakcja była wybitnie odpychająca, taka jakby rząd chciał się odciąć od wszelkich negatywnych skojarzeń, dotyczących sięgania po środki pomocowe, na przykład takie, jak to było w przypadku Węgier. Monika Olejnik: : Czy opcje walutowe mogą szkodzić złotemu? Janusz Jankowiak: : Oczywiście, to jest jeden z tych czynników lokalnych, o którym tutaj mówiłem, tego kolorytu lokalnego, który z całą pewnością nie pomaga złotemu. Monika Olejnik: : To należy, to można je unieważnić, tak jak proponuje wicepremier Pawlak. Janusz Jankowiak: : Nie, nie można i myślę, że to rozwiązanie zostało już chyba pogrzebane, mam taką nadzieję. Nie można oczywiście unieważnić tych opcji z mocy prawa, a to dlatego, że istota tego instrumentu jest taka, że to wcale nie wyzerowałoby strat, to znaczy nie jest tak, że to czego nie zarobiłyby banki tego nie straciliby przedsiębiorcy, dlatego że banki w tej operacji są wyłącznie pośrednikiem, nie wszyscy o tym wiedzą, pośrednikiem między przedsiębiorcami a przeważnie zagranicznymi bankami inwestycyjnymi, które ubezpieczają te operacje i zamknięcie tych operacji spowodowałoby, że z kolei banki poniosłyby stratę. A to by oznaczało uderzenie bezpośrednie w kapitały tylko. Monika Olejnik: : No dobrze, ale czy przedsiębiorcy nie zostali oszukani przez dealerów, przez banki, kiedy byli namawiani do tego żeby zawierali takie umowy na opcje walutowe, najwięcej tych umów było w czasie wakacji, kiedy był najniższy kurs euro. Janusz Jankowiak: : No, ale to jest tak, że spora część tych przedsiębiorców wcale nie ubezpieczała strumieni swoich przychodów w walutach obcych. Oni po prostu grali, spekulowali na ruchach walut. Jeżeli mają jakieś zastrzeżenia, bo przecież my nie jesteśmy w stanie tutaj, w tej chwili rozstrzygnąć, czy wszystkie te... Monika Olejnik: : ...ale że byli szantażowani, jak pan nie wejdzie w to, to wtedy panu nie damy kredytu. Janusz Jankowiak: : Nie, no naprawdę, no to trzeba by każdy z tych przypadków, jeżeli są jakieś zastrzeżenia... Monika Olejnik: : No, tak uważa premier Pawlak. Janusz Jankowiak: : Ale każdy z tych przypadków, jeżeli są takie podejrzenia trzeba by rozpatrywać osobno. Do tego są sądy. Jeżeli ktoś się nie zgadza z czymś i uważa, że był szantażowany, to trzeba to rozpatrywać w drodze indywidualnej. Monika Olejnik: : Premier Pawlak znalazł zwolennika, tym zwolennikiem jest Prawo i Sprawiedliwość, zamierza złożyć projekt ustawy, która by spowodowała renegocjacje transakcji opcji walutowych. Janusz Jankowiak: : Ale takie renegocjacje są podejmowane już w tej chwili bez żadnej ustawy, więc po co nam do tego ustawa. Monika Olejnik: : No to może, może jeszcze spowodują, znaczy będzie ustawa, która będzie mówiła o unieważnieniu tych. Janusz Jankowiak: : To już jest właśnie ten drugi element i o tym mówię, że to nie może być oczywiście brane poważnie pod uwagę. Raczej przypuszczam, że tu chodzi o podpięcie się polityków, jak zwykle pod jakiś popularny postulat. Monika Olejnik: : Ale to już powoduje, słowa premiera Pawlaka pomogły na przykład panu Jakubasowi, który dogaduje się z bankiem. Janusz Jankowiak: : Nie wiem, nie znam dokładnie tej sprawy. Monika Olejnik: : No dobrze, to co powinien jeszcze rząd zrobić żeby to tsunami, które jest na Ukrainie, nie dotarło do nas? Janusz Jankowiak: : No tutaj jest przede wszystkim potrzebna moim zdaniem szybka koordynacja postępowania banku centralnego i rządu. Naprawdę nie że być tak, że prezes banku centralnego neguje konieczność przeprowadzenia interwencji na rynku walutowym. Nie może tak być, dlatego, że takie interwencje są zapisane w założeniach polityki pieniężnej. Więc jeżeli już ktokolwiek coś chce mówić z banku centralnego na temat waluty, to powinien mówić, że oczywiście interwencje są jednym z instrumentów prowadzenia polityki pieniężnej. Monika Olejnik: : A czy rząd polski że się starać o tym żebyśmy weszli do węża walutowego, ale w krótszym terminie, nie dwuletnim, tylko krócej żebyśmy w nim byli, czy nie ma takich...? Janusz Jankowiak: : No można próbować oczywiście negocjować wszystko, ale nie sądzę żebyśmy... Monika Olejnik: : Ale warto teraz, czy nie? Janusz Jankowiak: : Ja uważam, że wejście do RM2 w sytuacji 30-procentowej zmienności na rynku walutowym byłoby ryzykowne. Ja bym się tego nigdy nie podjął. Monika Olejnik: : Czy minister finansów, Jacek Rostowski jest dobrym ministrem? Janusz Jankowiak: : Wydaje mi się, że jest dobrym ministrem, jeżeli ma zaufanie premiera. Monika Olejnik: : No tak, zaufanie premiera, ale czy pan, czy ekonomiści mają zaufanie do Jacka Rostowskiego, czy pan ma zaufanie do ministra finansów. Janusz Jankowiak: : Ja go bardzo lubię, tak. Monika Olejnik: : Ale lubienie to wie pan, można lubić kotka. Janusz Jankowiak: : Nie, no mam zaufanie do niego, bo wiem, że on jest dobrym ekonomistą, natomiast mam wiele oczywiście uwag i zastrzeżeń co do postępowania w sytuacji narastającego kryzysu. No z grubsza mówiąc, ja rozwijając nieco to co mówiliśmy, powiem tak, że ja popieram to, że w sytuacji dużej niepewności my stopniujemy nasze działania, ale uważam, że taki scenariusz zarządzania kryzysem makroekonomicznym w wykonaniu ministra finansów powinien być bardziej klarowny, dobitny, może szybszy, może ostrzejszy, taki, który by po prostu nieco uspokajał rynek. Monika Olejnik: : I czy minister finansów nie za rzadko się pokazuje, bo właściwie go nie widać, ja bym oczekiwała żeby to jednak minister finansów powiedział o interwencji na rynku, a nie premier. Janusz Jankowiak: : Pani oczekiwania są jak najbardziej słuszne. To znaczy, nie chodzi mi o to żeby w pierwszej części może nie, bo mi nie o to chodzi żeby minister był koniecznie postacią medialną... natomiast w sprawie interwencji na foreksie bezwzględnie to jest rzecz, o której powinien mówić nie premier, tylko minister finansów i to często. Monika Olejnik: : A czy powinny być kolejne cięcia stóp? Janusz Jankowiak: : No to jest bardzo dobre pytanie, dlatego, że jednak istnieje w tej chwili ryzyko, że zapowiedź interwencji na rynku walutowym i jednoczesne cięcie stóp procentowych mogłoby osłabiać złotego w dalszym ciągu. Ale z drugiej strony myślę, że te 75 punktowe redukcje stóp procentowych już przeszły do historii, już ich nie będzie. Teraz, jeżeli się zdarzy, to ona będzie z całą pewnością mała. Monika Olejnik: : A giełda, kiedy może wrócić do jakiejś takiej średniej normy? Janusz Jankowiak: : Myślę, że to może być około trzech lat. Monika Olejnik: : Około trzech lat. No dobrze, a wracając jeszcze do prezesa NBP, czyli prezes NBP ma rację mówiąc o tym, że Polska teraz nie jest gotowa do wejścia do euro. Janusz Jankowiak: : Nie, moim zdaniem ma rację, ale nie powinien w ten sposób formułować tego postulatu, tak długo, czy tego swojego nazwijmy to przemyśleń swoich, przynajmniej tak długo, dopóki nie uzgodni postępowania z rządem. Jeżeli mielibyśmy do czynienia ze wspólną akcją, która wskazywałaby na to, że sytuacja na rynkach finansowych jest taka, że odsuwa termin wejścia do RM2 to taka deklaracja miałaby ręce i nogi. W sytuacji, w której nie ma takiej deklaracji, to wygląda rzeczywiście dosyć dziwnie. Monika Olejnik: : No tak, ale z kolei jest raport NBP dotyczący wejścia do euro i ten raport w sumie jest pozytywny. Janusz Jankowiak: : Tak. Monika Olejnik: : A co innego mówi prezes Skrzypek. Janusz Jankowiak: : Więc właśnie chodzi o to rozłożenie akcentów. Proszę zwrócić uwagę, że do tego raportu, do którego ja nie mam żadnych zastrzeżeń i jego wartość merytorycznie oceniam wysoko, również ten główny wniosek, który sprowadza się do tego, że korzyści w długim terminie są znacząco wyższe, niż koszty, które są skumulowane w krótkim okresie czasu, więc właściwie z tego wniosek wynika, że wchodźmy do strefy euro, trudno z tym polemizować, ja się z tym zgadzam, ale to zostało opatrzone i opakowane aneksem, suplementem do raportu, który skupia się na bieżącej sytuacji rynkowej, na kryzysie, i którego wymowa jest taka, że tak długo, jak długo będzie trwał kryzys to my nie powinniśmy o strefie euro myśleć, co w gruncie rzeczy nie jest jakieś straszne. . To nie jest myśl jakaś grzeszna, tyle tylko, że położenie akcentów, rozłożenie akcentów i również w wypowiedziach późniejszych, po publikacji tego raportu jest takie, że przedstawiciele banku kładą mocniejszy akcent na ten bieżący czynnik, a nie na główną wymowę, myśl raportu, tylko na to, że nie róbmy tego teraz. I to jest moim zdaniem zdecydowanie zachwianie proporcji. Monika Olejnik: : A czy zakłada pan taki scenariusz, że to mogła być spekulacja, że specjalnie złoty był taki mocny, przy pomocy banków, jakiś instrumentów, nie wiem, czy też różnych analiz namawiano ludzi do opcji walutowych, a potem przy pomocy spekulacji obniżono złotego i dzięki temu banki na tym zyskały, banki zachodnie. Janusz Jankowiak: : Nie, nie, zdecydowanie taki scenariusz jakby spiskowy odrzucam, bo ja jednak patrzę na to, jak dynamicznie się rozwijała sytuacja w skali globalnej, jak szybko się zmieniały oczekiwania dotyczące kryzysu. Monika Olejnik: : No nie, ale w maju były takie analizy, że jeszcze euro będzie dalej spadało. Janusz Jankowiak: : No tak, ale proszę zwrócić uwagę, że tak na dobrą sprawę to problem zaczął się, z osłabianiem walut w regionie całym, zaczął się wtedy, kiedy bardzo znacząco skorygowane zostały w dół prognozy dotyczące wzrostu gospodarczego i rozwoju sytuacji za granicą, a bardzo znacząco w górę zostały podniesione prognozy dotyczące potrzeb finansowania, czyli ile będą rządy potrzebowały na całym świecie pieniędzy i okazało się, że w tej sytuacji te rynki, ten region, w którym my jesteśmy jest znacząco zależny od zagranicy, od napływu kapitału z zagranicy. I tego kapitału będzie mało i on będzie drogi. I te kraje, które mają dużą ekspozycję zewnętrzną, duże potrzeby finansowania zewnętrznego, a do takich krajów należy również Polska, do takich krajów należy Rosja również, te kraje zostały bardzo silnie dotknięte osłabieniem walut. Więc to raczej ten mechanizm, taki mechanizm narastania kryzysu makroekonomicznego, a nie żadna spiskowa teoria tutaj w grę wchodzi. Monika Olejnik: : Czyli JP Morgan miał rację, bo pierwszy miał analizę, czarny scenariusz wydarzeń w Polsce, to był chyba wrzesień. Janusz Jankowiak: : Znaczy wie pani, no tak, w tym raporcie były pewne elementy, o których tutaj mówię, dotyczące zwrócenia uwagi na duże potrzeby finansowania zewnętrznego, które były słuszne, natomiast generalna konkluzja z tego raportu, która mówiła o osłabieniu złotego, przypomina trochę strzelanie do ruchomego celu, wie pani. Jeżeli ktoś bez przerwy mówi, że coś będzie, za chwilę będzie źle, że za chwilę coś się zawali, to za którymś momentem trafi. To nie znaczy, że akurat wtedy... Monika Olejnik: : Prawo Murphiego. Janusz Jankowiak: : Tak, nie znaczy, że akurat wtedy oni mieli rację. Natomiast mieli rację wskazując na niektóre elementy, które złotego mogły osłabiać. Monika Olejnik: : Powiedział Janusz Jankowiak, główny ekonomista Polskiej Rady Biznesu, dziękuję Monika Olejnik. Janusz Jankowiak: : Dziękuję bardzo. TAGI: rząd, polska, kryzys, tusk

January 4th, 2007 by Author

Posted in Suspendisse iaculis | Edit | 23 Comment »